Piękno oszlifowanego diamentu, ujawniające się w postaci niezwykłych, wprost baśniowych błysków i gry barw, urzeka nieprzerwanie od wielu stuleci. Diamenty charakteryzują się także niezwykłą twardością, pod tym względem nie mając żadnej konkurencji. Odkąd więc nauczono się szlifować diament, stał się on niekwestionowanym królem wśród kamieni szlachetnych.
Diamenty wyróżniają się również wyjątkową odpornością na czynniki zewnętrzne: mechaniczne, chemiczne, termiczne i wiele innych. Czas jest dla nich wyjątkowo łaskawy, nawet po wielu latach zachowują niepowtarzalny kolor i blask. Jest jeszcze jedna bardzo ważna cecha wyróżniająca ten szlachetny minerał: niezwykle rzadkie występowanie w przyrodzie. Wszystko to sprawia, że diament - niepowtarzalna ozdoba, podkreślającą piękno noszącej go osoby, może także stanowić doskonałą lokatę kapitału. Zanim jednak wartość kamienia szlachetnego zostanie oszacowana, jego naturalne cechy jakościowe, muszą być wnikliwie zbadane i scharakteryzowane za pomocą dokładnie sprecyzowanych kategorii.
Certyfikaty
Certyfikat jest dokumentem stwierdzającym autentyczność naturalnego pochodzenia kamienia szlachetnego. Każdy brylant jest oceniany przez uznane, międzynarodowe instytuty certyfikujące, dzięki czemu możliwa jest jego obiektywna ocena. Sztabki diamentowe, które sprzedajemy mają unikatowy numer nadawany w trakcie wydawania certyfikatu.
Certyfikat Diamentowy gwarantuje, że zakupiony kamień nie jest imitacją ani syntetykiem, zawierając kompleksowy opis jakości diamentu. Ponadto, certyfikat zawiera kompleksowy opis jakości diamentu. Składają się na niego dane dotyczące kształtu, masy, stopnia czystości, fluorescencji, barwy, wymiaru, proporcji oraz wykończenia. Certyfikat zawiera również schemat kamienia, na którym zaznaczane są najważniejsze znamiona.
Najistotniejsze cechy jakości określane są jako 4C:
- masa (carat)
- czystość (clarity)
- barwa (colour)
- szlif (cut)
Masa brylantu
Masa kamieni szlachetnych jest wyrażana w karatach (1 karat = 0,2 grama). Masę kamienia zawsze określa się w karatach. Natomiast w przypadku kamieni lżejszych niż jeden karat często opisuje się takie kamienie w punktach. Karat jest dzieli się na 100 punktów. Skrótowo karat jest zapisywany jako "ct".
Przykład: Jeśli mamy kamień o masie 1,76ct, wówczas stwierdza się, "jeden karat siedemdziesiąt sześć" podczas gdy kamień waży 0,35 ct określany jest jako kamień trzydzieści pięć punktów.
Karat jako jednostka miary został przyjęty na początku XX wieku, ale nie była ona jeszcze wystarczająco dokładna. Dopiero w roku 1907 karat metryczny został ustalony na jedną piątą grama, choć nadal obowiązywał tylko w największych ośrodkach handlowych.
Samo pojęcie karat wywodzi się od masy ziarna chleba świętojańskiego (carob tree). Z uwagi na olbrzymią wartość kamieni szlachetnych istotne stało się określenie ich masy, a w konsekwencji wartości. Handlarze kamieniami zauważyli, że ziarna chleba świętojańskiego mają dokładnie taką samą dokładną masę 0,197 grama. Masa ta posłużyła później do określenia miary metrycznej wagi. W zależności od źródeł słowo "karat" pochodzi od greckiego "keration" lub arabskiego "Kharrub". Obydwa terminy określają w tłumaczeniu ziarna drzewa chlebowego.
Nie trzeba specjalnie przekonywać, że im większa masa kamienia, tym wyższa jego wartość. Interesujący jest również fakt, że kamień o masie np. 0,80 ct kosztuje więcej niż 2 kamienie o masie 0,40 każdy. Duże kamienie są rzadsze - i co za tym idzie, mają wyższą wartość niż grupa mniejszych kamieni o tej samej masie zbiorczej.
Jaka jest różnica między karatem jako jednostką masy a karatem oznaczającym zawartość złota. W obu przypadkach używamy tego samego terminu (chociaż w języku angielskim pisownia się różni: dla kamieni szlachetnych jest do carat w skrócie ct, a dla złota karat, w skrócie kt). W przypadku złota, próbę określa stosunek złota do innych metali zawartych w stopie.
Czystość kamienia
O stopniu czystości diamentu decydują liczne znamiona, powstałe podczas ich wzrostu:
- Znamiona wewnętrzna - inkluzje
- Większość inkluzji została uformowana przed lub w czasie krystalizacji diamentu. Inkluzje tego typu ujawniają się dopiero podczas szlifowania. Natura tych znamion nie ma zasadniczo wpływu na ocenę czystości. Inkluzje mogę przybierać różne kolory w zależności od rodzaju minerału. Wrostki punktowe widoczne są jako biały lub czarny kontrastujący punkt lub chmura będąca grupą punktów zebranych blisko siebie.
- Znamiona zewnętrzne - skazy
- Są to znamiona powstałe na skutek mechanicznego uszkodzenia kamienia. Powstaje najczęściej w wyniku nieostrożnego obchodzenia się z kamieniem. Część z nich może być uznana za inkluzje.
- Przezroczystość
- Kamień określany jako mniej przezroczysty, gdy widoczny jest efekt dużego rozproszenia światła. Efekt taki, może pojawić się z powodu obecności wewnętrznych napięć skomplikowanej struktury kamienia lub z powodu rozproszenia światła przez mikroskopijne inkluzje.
Czystość diamentu zależy więc od poziomu jego przezroczystości i jest warunkowana obecnością lub brakiem obecności znamion wewnętrznych lub zewnętrznych. Większość znamion to bardzo małe wrostki, ledwie widoczne podczas obserwacji pod mikroskopem lub przy użyciu lupy.
Poniższa tabela pokazuje dokładnie klasyfikację czystości brylantu.
| Ocena czystości | Widoczność znamion w trakcie oceny |
|---|---|
| LC | Brak widocznych inkluzji czy znamion kamienia |
| VVS1 / VVS2 | Bardzo, bardzo drobne inkluzje. Można je dostrzec tylko przy bardzo dokładnej wnikliwej ocenie lub gdy znamy ich położenie przy użyciu lupy z dziesięciokrotnym powiększeniem. Oznaczenie VvS1 oraz VvS2 zależne jest od masy kamienia, liczby inkluzji oraz ich wielkości i położenia. |
| VS1 / VS2 | Bardzo małe błędy wewnętrzne i zewnętrzne, trudno zauważalne przy użyciu lupy z dziesięciokrotnym powiększeniem. Oznaczenie VS1 oraz VS2 zależne jest od masy kamienia, liczby inkluzji oraz ich wielkości i położenia. |
| Si1 / Si2 | Występują drobne inkluzje, które możemy dostrzec przy ocenie wykorzystując lupę z dziesięciokrotnym powiększeniem.Bardzo małe błędy wewnętrzne i zewnętrzne, trudno zauważalne przy użyciu lupy z dziesięciokrotnym powiększeniem. Oznaczenie Si1 oraz Si2 zależne jest od masy kamienia, liczby inkluzji oraz ich wielkości i położenia. |
| P1/P2/P3 | Dobrze widoczne wrostki nieuzbrojonym okiem powodujące obniżenie brylancji kamienia. |
Barwa kamienia
Diamenty występują we wszystkich odcieniach, ale znaczna część diamentów jubilerskich, to kamienie od prawie bezbarwnych do delikatnie żółtych, brązowych lub szarych. Przez wieki ten doskonały kamień był opisywany jako bezbarwny. Niemniej jednak diamenty mogą przybierać wszystkie kolory tęczy. Kamienie intensywnie zabarwione są kamieniami unikalnymi stąd też i ich wartość jest dużo większa niż kamieni białych o podobnych parametrach: czystości oraz masie.
Pochodzenia barwy diamentu należy się doszukiwać w strukturze atomowej kamienia. Idealny diament jest zbudowany z atomów węgla uporządkowanych w trójwymiarową strukturę. Każdy atom węgla jest otoczony innymi czterema atomami węgla (C), tworząc czworościan. Idealny diament, całkowicie zbudowany z węgla powinien być bezbarwny. Jednakże w rzeczywistości każdy kamień może posiadać odchylenia w budowie struktury kamienia. Inną przyczyną zabarwienia diamentu jest zastąpienie atomu węgla atomem innego pierwiastka - najczęściej jest to wtrącenie atomu azotu (N) najczęściej absorbującego wiązkę światła niebieskiego co powoduje powstanie lekko żółtej barwy kamienia.
| Międzynarodowa tabela klasyfikacji barw | |||
|---|---|---|---|
| Stare nazewnictwo | G.I.A. | IDC (HRD) - CIBJO | |
| R+ / R | RIVER | D - E | Wysoka biel |
| TW+ / TW | TOP WESSELTON | F - G | Delikatna biel |
| W | WESSELTON | H | Biel |
| TCR | TOP CRLISTAL | I - J | Lekko stonowana biel |
| CR | CRISTSL | K - L | Stonowana biel |
| TC | TOP CAPE | M - N | Lekko żółtawy |
| C | CAPE | O - P | Żółtawy |
| LY | LIGHT YELLOW | Q - R | Lekko żółty |
| Y | YELLOW | S-Z | Żółty |
| - | FANCY COLOUR | - | Barwy fantazyjne |
Szlif brylantów
Mówiąc o barwie i czystości diamentu, odnosimy się do cechy wynikającej z charakterystyki samego kamienia, natomiast analizując szlif kamienia oceniamy rzemiosło szlifierza. Nieodzownym elementem przy ocenie szlifu brylancja. Proporcje są nawet bardziej znaczące dla wyglądu kamienia niż czystość i barwa. Szlif jest kombinacją proporcji diamentu i jego wykończenia. Proporcję ocenia się za pomocą poszczególnych wymiarów brylantu, podczas gdy ocenę wykończenia determinuje pomiar odchyleń symetrii.
Proporcję ocenia się jedynie dla kształtu brylantowego. Istnieją następujące możliwe oceny proporcji: bardzo dobry (very good) - dobry (good) - średni (medium) - słaby (poor).
Poniżej prezentujemy rodzaje szlifów:
